Diş kaplama.

Dişin görünen kısmını saran, hasarlı veya zayıflamış dişi koruyan ve yeniden şekillendiren restorasyondur.
Geniş çürük veya kırık, büyük dolgusu olan dişler, kanal tedavisi sonrası zayıflayan dişler, belirgin renklenme ve form bozukluğu gibi durumlarda kaplama gündeme gelir. Kaplama dişi dışarıdan sararak güçlendirir ve görünümünü düzenler. Her renk sorununda kaplama gerekmez; bazı durumlarda beyazlatma veya bonding daha koruyucu bir çözüm olabilir.

Zirkonyum, metal destekli porselen ve E-max seramik en sık değerlendirilen seçeneklerdir.
Zirkonyum metal içermeyen, yüksek dayanımlı bir seramiktir. Metal destekli porselende iç yapı metal alaşımdan, dış yüzey diş renkli porselenden oluşur. E-max, ışık geçirgenliği yüksek lityum disilikat bir seramiktir. Her biri farklı klinik ihtiyaca göre değerlendirilir; kimi hastada farklı bölgelerde farklı malzemeler birlikte kullanılabilir.

Zirkonyum metalsizdir; metal destekli porselen metal altyapı kullanır. Seçim dişe ve tasarıma bağlıdır.
Zirkonyum metal içermediği için diş eti çevresinde metal kenara bağlı gri yansıma oluşturmaz. Metal destekli porselen ise uzun köprü gibi mekanik gereksinimin yüksek olduğu bazı durumlarda tercih edilebilir. “Porselen kaplama” kelimesi günlük dilde çoğu zaman her iki tür için de kullanıldığından, hangi malzemenin uygulanacağını muayenede netleştirmek önemlidir. Hangisinin daha dayanıklı olduğu tek cümleyle söylenemez; köprü uzunluğu, tasarım ve kapanış belirleyicidir.

E-max daha geçirgen ve ince uygulanabilir; zirkonyum genellikle daha yüksek dayanım gerektiren yerlerde öne çıkar.
E-max, ışığı doğal dişe benzer biçimde geçirdiği için özellikle ön dişte estetik sonuç hedeflenen tek kronlarda ve lamine restorasyonlarda tercih edilir. Zirkonyum ise çiğneme kuvvetlerinin yüksek olduğu arka dişlerde, köprülerde ve implant üstü restorasyonlarda daha sık değerlendirilir. Çok koyu renkli dişlerde veya geniş madde kaybında seçim, altyapı rengine ve kalan diş dokusuna göre değişir.

Metal destekli porselende görülebilir; zirkonyum ve E-max’ta metal kenar kaynaklı gri çizgi oluşmaz.
Metal kenar, diş eti çekildiğinde görünür hâle gelebilir. Metal içermeyen restorasyonlarda bu neden ortadan kalkar, ancak diş eti çekilmesinde diş kökü rengi yine görünebilir. Diş eti sağlığı ve dişin altyapı rengi sonucu etkileyen diğer faktörlerdir.

Kron tipi kaplamada dişin çevresinden hazırlık gerekir; miktar, malzeme ve dişin durumuna göre değişir.
Kaplama, dişin tüm çevresini saracağı için belirli miktarda doku hazırlığı gerektirir. Lamine restorasyonlarda hazırlık daha sınırlı olabilir. Amaç, sağlam dişi gereksiz yere kaybetmeden yeterli malzeme kalınlığını sağlamaktır. Bu nedenle daha koruyucu seçenekler (beyazlatma, bonding, lamine) önce değerlendirilir.

Hazırlık lokal anestezi altında yapılır; sonrasında geçici hassasiyet görülebilir.
Hazırlık sırasında bölge uyuşturulduğu için ağrı hissedilmez. İşlem sonrasında sıcak-soğuk hassasiyeti veya diş etinde hafif rahatsızlık birkaç gün sürebilir. Hassasiyet uzarsa veya kapanışta yüksekliği hissederseniz kontrol randevusu almanız gerekir.

Genellikle birkaç randevuya yayılır; süre diş sayısına ve laboratuvar aşamasına göre değişir.
İlk seansta hazırlık ve ölçü yapılır, laboratuvar üretimi bir süre alır, ardından prova ve yapıştırma yapılır. Tek diş ile çok dişli köprü ya da gülüş tasarımı vakalarında süre farklıdır. Net takvim muayeneden sonra planlanır.

Uygun bakımla uzun yıllar kullanılabilir; süre kişiye ve alışkanlıklara bağlıdır.
Kaplamanın ömrü malzemeye, diş eti sağlığına, kapanışa ve ağız bakımına göre değişir, kesin bir süre garanti edilemez. Günlük fırçalama, diş ipi veya arayüz fırçası kullanımı ve düzenli kontrol temel gerekliliktir. Diş sıkma alışkanlığı varsa koruyucu plak, kaplamanın kırılma riskini azaltmaya yardımcı olur. Sert cisimleri ön dişle kırmamak da önemlidir.

Beyazlatma, bonding, lamine, onlay veya ortodonti duruma göre daha koruyucu olabilir.
Sadece renk sorunu varsa beyazlatma, küçük form bozukluklarında bonding veya lamine, dişin arka bölgede orta düzeyde yıkımında onlay düşünülebilir. Dişlerin dizilimi sorunluysa ortodonti kaplama ihtiyacını azaltabilir. Karar muayenede, tüm seçenekler konuşularak verilir.